APA w cenach transferowych – narzędzie na bezpieczeństwo podatkowe w trudnych czasach?
W polskich przepisach podatkowych od lat funkcjonuje tzw. APA, czyli porozumienie dotyczące cen transferowych. Na czym polega taka umowa? Kto i jak może zawrzeć APA? Jakie korzyści przynosi to podatnikom?
Czym jest APA?
APA (advance pricing arrangements/ uprzednie porozumienie cenowe) to formalne porozumienia w sprawach ustalenia cen transferowych pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym. APA to rodzaj umowy, w której organ akceptuje wybraną przez podatnika metodę ustalania ceny transferowej, stosowanej w relacjach z podmiotami powiązanymi.
Porozumienie przybiera formę decyzji administracyjnej, a organem właściwym do jego zawarcia jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej. W postępowaniu o wydanie APA Szef KAS ocenia, czy cena transferowa została ustalona zgodnie z zasadą ceny rynkowej (arm’s length).
Dla kogo jest APA?
Uprzednie porozumienie cenowe istotne jest dla podmiotów działających w ramach grup kapitałowych. Dzięki porozumieniu w sprawie cen transferowych mogą one potwierdzić rynkowy charakter rozliczeń wewnątrzgrupowych.
W związku z tym APA zwykle stosują średnie i duże przedsiębiorstwa, a także koncerny – zwłaszcza te międzynarodowe.
Jaki jest okres obowiązywania APA?
Uprzednie porozumienie cenowe może być zawierane na przyszłość i obowiązywać do pięciu lat. Po upływie takiego okresu porozumienie może zostać odnowione (w uproszczonej procedurze), jeśli jego kluczowe elementy nie uległy zmianie.
Rodzaje APA w cenach transferowych
APA mogą być jednostronne (wówczas postępowanie toczy się między polskim podatnikiem a Szefem KAS), a także dwustronne lub wielostronne. Te ostatnie zawierane są z organami podatkowymi właściwymi dla pozostałych uczestników transakcji. Od rodzaju APA uzależniona jest wysokość opłaty za wniosek.
Jak wygląda procedura uzyskania uprzedniego porozumienia cenowego (APA) krok po kroku?
Proces zawarcia APA składa się z kilku etapów. Na początku podatnik powinien sporządzić wniosek, opierając się na przepisach odpowiedniej ustawy, regulującej proces zawarcia uprzednich porozumień cenowych[1].
Podatnik zainteresowany zawarciem APA może zwrócić się do Szefa KAS o organizację spotkania wstępnego, na którym omówione zostaną ewentualne wątpliwości dotyczące procesu lub samego wniosku.
Kolejnym krokiem w procesie zawierania APA będzie przeprowadzenie spotkania z przedstawicielami KAS. Na podstawie zgromadzonych danych i pierwotnej wersji wniosku omówione zostają ewentualne sugestie i uwagi. Warto podkreślić, że do momentu ostatecznego zawarcia uprzedniego porozumienia cenowego podatnik ma prawo do zmiany poszczególnych elementów wniosku.
Po złożeniu wniosku o zawarcie uprzedniego porozumienia cenowego do Szefa KAS przeprowadzane są negocjacje pomiędzy podatnikiem a przedstawicielami KAS. Takie negocjacje mogą wiązać się przykładowo z koniecznością dostarczenia dodatkowych kalkulacji lub prognoz. Po ich udanym zakończeniu podatnik otrzymuje decyzję.
Koszty związane z procesem uprzedniego porozumienia cenowego
Złożenie wniosku o APA wiąże się z opłatą, która powinna zostać uregulowana w ciągu 7 dni od momentu przedłożenia dokumentu Szefowi KAS. Wysokość takiej opłaty jest uzależniona od wartości transakcji kontrolowanej i wynosi jej 1%.
Warto jednak pamiętać, że wysokość opłat różni się w zależności od rodzaju APA. Dla jednostronnego porozumienia wynosi ono:
- minimum 5 000 PLN, a maksimum 50 000 PLN dla podmiotów krajowych;
- minimum 20 000 PLN, a maksimum 100 000 PLN dla podmiotów zagranicznych.
Natomiast dla APA dwustronnego lub wielostronnego wysokość opłaty za wniosek wynosi minimum 50 000 PLN a maksimum 200 000 PLN.
Korzyści dla podatników
APA są efektywnym narzędziem ograniczenia ryzyka nieprawidłowego ustalania cen transferowych oraz kwestionowania sposobu ich określania przez organy podatkowe.
Uprzednie porozumienie cenowe niesie za sobą wymierne korzyści podatkowe, biznesowe, ekonomiczne, a także związane z odpowiedzialnością osobistą osób zarządzających. Najważniejsze z nich to:
- ochrona przed korektą warunków transakcji w toku kontroli podatkowej – organ nie określa zobowiązania podatkowego w odniesieniu do transakcji, które w danym okresie były objęte porozumieniem APA;
- ochrona przed podwójnym opodatkowaniem (wyłącznie dla APA dwu- i wielostronnych) – warunki transakcji objętej porozumieniem APA są akceptowane przez organy podatkowe w różnych krajach, co eliminuje ryzyko sporów podatkowych;
- wyłączenie z obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych, w tym również analiz porównawczych – podatnik nie sporządza dokumentacji dla transakcji kontrolowanych objętych w danym okresie porozumieniem APA.
Statystyki APA
Od początku obowiązywania przepisów wdrażających APA do polskiego systemu prawnego (czyli od roku 2006) do 30.06.2025 roku zostało zawartych 539 porozumień. Wśród nich 489 to APA jednostronne, 47 – APA dwustronne i 3 – APA wielostronne. W toku znajduje się 189 spraw[1].
Gdyby rozważali Państwo wystąpienie o APA i chcieli na ten temat porozmawiać –i zapraszamy do kontaktu.
FAQ
Pytania i odpowiedzi o uprzednie porozumienie cenowe
Ile kosztuje złożenie wniosku o APA?
Opłata za wniosek o uprzednie porozumienie cenowe mieści się w przedziale od 5 tys. do 200 tys. złotych w zależności od rodzaju APA.
Jak przygotować dokumentację do porozumienia dotyczącego cen transferowych?
Kluczowym dokumentem w procesie porozumienia APA jest wniosek, który obejmuje informacje o podatniku oraz o samej transakcji kontrolowanej. Powinien on zawierać dane dotyczące między innymi: analizy funkcjonalnej, prognozy finansowej dla transakcji i
sposobu kalkulacji i metody weryfikacji ceny transferowej.
Jakie są główne zalety uprzedniego porozumienia cenowego?
Przede wszystkim APA pozwala ograniczyć ryzyko nieprawidłowego ustalania cen transferowych i ich kwestionowania przez organy podatkowe. Może też chronić przed podwójnym opodatkowaniem transakcji.
[1] https://www.podatki.gov.pl/media/p1zegnhj/statystyki-apa-30-czerwiec-2025-r.pdf
